Vorig verdiepingsweekend kregen we de vraag: ik voel zoveel boosheid, over van alles. In het verkeer, als andere mensen “stom” doen. Ik word momenteel snel boos, hoe ga ik daarmee om? In deze blog, meer over de emotie boosheid. Ook zal ik ingaan op hoe je het onderscheid kunt maken tussen pure zuivere boosheid die helpend is of oude boosheid, die een ander slechts getriggerd heeft en die je op een ander aan het projecteren/ uitleven bent. Meestal is het dat laatste…
Boosheid is grenzen aangeven
Boosheid is een emotie die in onze maatschappij vaak wordt onderdrukt en daardoor op een verwrongen manier naar buiten komt. We krijgen een kort lontje, worden kattig of barsten ineens in een woede uit die niet in verhouding staat tot de aanleiding. Simpelweg omdat we nooit hebben geleerd om op een gezonde manier met onze boosheid om te gaan. Veel vrouwen hebben vaak de neiging hun woede te verhuilen. Zij kiezen eerder voor tranen dan voor boosheid. Dat is jammer, want in boosheid zit juist veel kracht. Het is de emotie die aangeeft wat belangrijk voor je is, waar je voor staat en die ons helpt grenzen aan te geven.
Vaak ben je al lang over je grens gegaan voordat je die boosheid daadwerkelijk voelt — laat staan uitspreekt. Bij mannen is het vaak omgekeerd. Zij hebben vaak meer toegang tot hun boosheid dan hun verdriet.
Er bestaan geen negatieve emoties
Het is belangrijk om te benoemen dat er geen negatieve emoties bestaan. In sommige spirituele stromingen wordt boosheid wel zo gezien: als een emotie met een lage frequentie. Daar zit een kern van waarheid in, maar het probleem ligt niet bij de emotie zelf. Wat je onderdrukt, krijgt namelijk macht over je. Emoties worden pas “negatief” wanneer ze worden weggedrukt en later alsnog, vaak op de verkeerde plek, volledig tot uiting komen. Kijk maar naar de vele conflicten en het lijden in de wereld.
Het heden triggert oude lading
Net als bij andere emoties hebben we ook bij boosheid achterstallig onderhoud te doen. De meesten van ons mochten als kind niet echt boos zijn. Daardoor hebben we ook niet geleerd om onze grenzen aan te geven, terwijl dat juist is waar boosheid in de kern over gaat: het aangeven van jouw grens. Omdat we dat als kind niet konden, dragen we allemaal – in meer of mindere mate – oude emotionele ladingen met ons mee. Die oude lading wordt in het heden gemakkelijk getriggerd. Je kunt er bijna op rekenen dat wanneer je je niet gezien, niet gehoord of niet serieus genomen voelt, er iets van die oude kinderlijke woede wordt geraakt. Die oude emoties willen alsnog gevoeld en verwerkt worden, zodat je weer vrijer wordt en meer in je eigen kracht komt.
Maar hoe doe je dat? Riet Okken beschrijft in haar boek De bevrijdende kracht van emoties vier stappen.
Stap 1: Voelen
Waar in je lichaam voel je de woede? Waar zit deze precies in je lijf? De buik, kaken en het bekken zijn bekende plekken waar we veel boosheid vasthouden. Maar ook in onze armen en benen kan woede opgeslagen zitten. Zo worden bijvoorbeeld rusteloze benen (restless legs) ook in verband gebracht met woede die we vroeger niet konden uiten.
Stap 2: Breng de woede in beweging
Uit je boosheid op een veilige plek, waar niemand er schade van ondervindt. Stamp met je voeten, boks in een kussen, sla met een mattenklopper op een stapel kussens of maak geluid. Belangrijk is dat je daarbij in contact blijft met je lichaam. Vaak ontstaat er tijdens het uiten al meer helderheid, waardoor stap 3 zich vanzelf aandient. Als deze stappen te groot en te spannend voelen, kan het ook kleiner en creatiever: maak een tekening van je boosheid, schrijf een boze brief (niet versturen). Gewoon om uiting te geven aan jouw boosheid.
Stap 3: Wat maakt je boos?
Word je bewust van de boodschap van de emotie. Emoties hebben namelijk altijd iets te zeggen. In onze begeleiding bij woedewerk zien we vaak dat de woorden vanzelf naar boven komen:
“Ik ga dit niet meer doen.”
“Tot hier en niet verder.”
Of simpelweg: “Klootzak”
Woede kan woorden geven aan iets wat lange tijd ongezegd is gebleven.
Stap 4: Op wie ben je boos?
Sta stil bij de vraag op wie je werkelijk boos bent. Vaak is dat niet degene die de emotie in het heden heeft getriggerd. Deze stap is belangrijk, want zomaar in het wilde weg boos zijn – zonder helderheid over waar het echt over gaat – helpt niet. Dan ben je eigenlijk alleen maar je woede aan het uiteven (‘acting out’) zonder dat er werkelijke bewustwording heeft plaats gevonden.
De praktijk is weerbarstiger
Deze stappen lijken op papier misschien eenvoudig, maar in de praktijk is het vaak een heel proces. Je hebt die boosheid niet voor niks jaren onderdrukt. Wat helpt is een veilige, therapeutische omgeving waar je stap voor stap begeleid wordt. Soms is het al een hele stap om überhaupt te erkennen dat je boos bent. Wanneer je dit emotionele achterstallig onderhoud werkelijk aangaat, zul je merken dat je steeds meer in je eigen kracht komt en het leven makkelijker en leuker wordt.
Uiteraard kom je er niet met alleen woedewerk. Emoties zijn gelaagd en woede is vaak nauw verbonden met angst. Onder boosheid zit regelmatig een laag van kwetsbaarheid of angst die ook gevoeld wil worden. Blijven hangen in boosheid en woedewerk kan je dan juist weer daarbij weghouden. Zoals altijd is de praktijk weerbarstiger en is goede begeleiding belangrijk.
De weigeraar in ons
Vaak gaat het dus om oude, kinderlijke boosheid. En het vraagt van ons om daar verantwoordelijkheid voor te nemen. Het kind in ons wil dat meestal niet; dat deel wil liever boos blijven. Ook om de diepe pijn die daar vaak nog onder zit niet te hoeven voelen. Maar als je werkelijk emotioneel volwassen wilt worden en je gemoedstoestand niet langer afhankelijk wilt laten zijn van anderen, dan zul je hier verantwoordelijkheid voor moeten nemen.
Jij bent een andere ik
Ben je dan nooit meer boos als dat lukt? Natuurlijk wel. Je bent ook gewoon mens. Je zult alleen merken dat wat je te zeggen hebt, steeds meer is ontdaan van oude kinderlijke lading. En je bent steeds meer in staat om dat op een rustige, maar duidelijke manier te zeggen en je wordt niet meer door alles en iedereen getriggerd, omdat je steeds meer bewustzijn krijgt dat je in een spiegel kijkt. De Maya begroeten elkaar niet voor niks met: In lak’ech (In la:kesj). Dit betekent ‘ik ben een andere jij’ of ‘jij bent en andere ik’. De Maya willen met deze begroeting zeggen dat wij met z’n allen één zijn. We zijn niet gescheiden van elkaar maar maken allemaal deel uit van hetzelfde geheel. Leven vanuit dit bewustzijn is het werkelijke leven.
Recente reacties